De kracht in Jezelf - recensie

Wie vaak met hoogbegaafde kinderen te maken krijgt, heeft het ongetwijfeld al meermaals gemerkt: een aantal onder hen weet niet hoe ze moeten leren. Dit breekt hen vooral zuur op in die situaties waarin hun informele, spontane leren niet langer toereikend is. Ze presteren dan ook niet zoals verwacht. Een goede begeleiding daagt hen zodanig uit dat ze het informele leren moeten verlaten voor het formele leren waarbij eigenschappen zoals doorzettingsvermogen, zelfdiscipline en geconcentreerd kunnen werken en vaardigheden als plannen en reflecteren essentieel zijn. Het gebrek aan vaardigheden in verband met leren leren kan leiden tot onderpresteren. Met allerlei bijkomende problemen tot gevolg. Door de kracht in zichzelf aan te spreken kunnen hoogbegaafde leerlingen risico’s op onderpresteren en onderpresteren zelf verhelpen en hun leervaardigheden ontwikkelen. En zo zijn we meteen bij de titel van het boek.

De kracht in jezelf is een onderdeel van het Model van Talent Ontwikkeling van de auteur. Zijn stelling is dat de kracht in de hoogbegaafde leerling enerzijds en zijn omgeving anderzijds zijn wijze van leren beïnvloeden, waardoor hij zijn aanleg om goed te leren kan verzilveren in hoge prestaties. Binnen het model vertaalt de auteur deze kracht in jezelf in zeven verschillende vaardigheden:

• kunnen doorzetten als het moeilijk is;
• fouten durven maken en hulp durven vragen;
• kunnen nadenken over hoe je een taak maakt;
• tegenslagen kunnen verwerken, kunnen omgaan met kritiek;
• gedisciplineerd en geconcentreerd kunnen werken;
• voor zichzelf kunnen opkomen;
• vertrouwen hebben dat men het goed kan.

Om als begeleider samen met het kind het leren leren en het onderpresteren aan te pakken, zijn er veel probleemoplossende gesprekken nodig. Jan Kuipers werkte hiervoor een pakket uit waarbij deze gesprekken aan de hand van denk-, praat- en opdrachtkaarten kunnen gevoerd worden. Sommige lezers zullen zeker enkele parallellen met de cognitieve gedragstherapie ontdekken. Voor de theoretische achtergrond verwijst de auteur naar het Handboek hoogbegaafdheid van Eleonoor Van Gerven.

Concreet krijgt de leerling een werkboekje dat onderverdeeld is in vier hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk staat de leerling zelf centraal. In het tweede hoofdstuk komt zijn omgeving aan bod. In het derde hoofdstuk gaat de leerling op zoek naar de kracht in jezelf. In het vierde hoofdstuk worden een aantal stappen uit de Rationeel-Emotieve-Therapie toegepast. In het boek zelf kan de begeleider bij elk werkblad lezen wat het doel is, welke werkwijze hij moet hanteren en eventueel extra informatie (vaak een verwijzing naar het handboek van Eleonoor Van Gerven).

De kracht in jezelf is een hulpprogramma met een sterke theoretische achtergrond. Er werd duidelijk zeer goed over nagedacht. Dit impliceert dat de begeleider deze theoretische achtergrond maar beter kent en beheerst. Alleen dan kan het hulpprogramma effectief zijn. Is dit niet het geval, dan is het niet ondenkbaar dat deze individuele, probleemoplossende gesprekken door het hoogbegaafde kind ervaren worden als het invullen van “alweer” een werkboekje. En dit zou aan dit vrije unieke concept heel wat afbreuk doen.

Titel: De Kracht in Jezelf

Auteur: Jan Kuipers
Verkrijgbaar bij: Eduforce

Jaar: 2010

Plaats: Drachten

Uitvoering: boekje in spiraalband

Prijs: € 79,95

© Lieven Coppens, http://boeketje-onderwijs.skynetblogs.be/

Wiebel en Kriebel voorgelezen in groep 2

Wiebel en Kriebel is het nieuwste boekje van Eduforce.

Met de 20 voorleesverhaaltjes worden peuters en kleuters uitgedaagd om met Wiebel en Kriebel op avontuur te gaan. Springen, rollen, kruipen en rennen - daarmee komen ze ook nog eens aan hun broodnodige portie lichaamsbeweging. Want de jongste generatie wordt steeds dikker, met alle gezondheidsproblemen vandien. Wiebel & Kriebel bindt hiermee op speelse wijze de strijd aan. Zowel leuk voor in de klas als thuis in de huiskamer of tuin!

'Wiebel en Kriebel in het Oerwoud' wordt in het filmfragment hieronder voorgelezen op de J. v.d. Hoevenschool te Epse.

Klik hier voor meer informatie over Wiebel en Kriebel en om te bestellen.

Eduforce sponsor van Oxfam-Novib Trailwalker

Team 'Hakken in het Zand', het team dat Eduforce sponsorde voor de Oxfam-Novib Trailwalker, is gefinished!

Eduforce feliciteert Team Hakken in het Zand van harte met deze overwinning!

De Trailwalk vond plaats op 5 en 6 juni jongstleden. De teams liepen 100 km in 2 dagen over de Veluwe. Wat een prestatie!

Dankzij alle sponsors is er nu in totaal € 480.867 bijeen gebracht voor onderwijsprojecten, onder meer in Uganda:



Meer informatie over de Oxfam-Novib Trailwalker: klik hier

Eduforce sponsort Oxfam-Novib Trailwalker

Oxfam Novib Trailwalker vindt op 5 en 6 juni 2010 voor de tweede keer plaats in Nederland. Elk team van vier personen loopt binnen 30 uur 100 kilometer, dwars door de prachtige natuurgebieden van de Veluwe, over onverharde paden, langs zandverstuivingen, bossen en heidevelden. Alles draait om teamwork, want de Trailwalker is een teamprestatie; een loodzware tocht die het team samen volbrengt.

Het sponsorgeld dat de teams bij elkaar brengen wordt gebruikt voor onderwijsprojecten in Uganda, waar naar school gaan nog steeds geen vanzelfsprekendheid is en waar analfabetisme de kansen van de bevolking sterk bedreigt.

Eduforce staat pal achter dit doel en heeft diep respect en bewondering voor de deelnemende teams. Wij dragen daarom graag ons steentje bij en sponsoren met trots team Hakken in het Zand (zie foto hiernaast).

Wilt u ook uw steentje bijdragen? Steun dan ook een team van de Oxfam-Novib Trailwalker!

Pestprotocol

Er zijn heel wat Nederlandstalige boeken op de markt over pesten. In veel van deze boeken benadrukt men het belang van een pestprotocol. Soms geeft men een voorbeeld van een dergelijk protocol, vaak ook niet.

Voor de school die op zoek is naar een uitgewerkt protocol als voorbeeld of basistekst, is deze publicatie van uitgeverij Eduforce een aanrader. Omdat iemand die met beide voeten in de praktijk van het basis-onderwijs staat, ze schreef. Bij de uitwerking van zijn pestprotocol raadpleegde Cees de Groot onder andere het werk van de Vlaamse Gie Deboutte en de Nederlandse Luc Koning.

Het pestprotocol is gebruiksklaar. Je kunt er onmiddellijk mee aan de slag. Het bevat zes belangrijke onderdelen, in het bijzonder:

• Een uitgeschreven visie en de verantwoording waarom men voor een protocol kiest.
• Een katern met achtergrondinformatie die het verschil tussen pesten en plagen uitvoerig toelicht, de kenmerken van de pester en de gepeste op een rijtje zet en de leerkrachten attent maakt op de signalen bij de pester en de gepeste.
• Een katern over de preventie van pesten. Hierin beschrijft de auteur op welke manier de school kan werken aan het voorkomen van pestgedrag.
• Een katern over het optreden in situaties waarin pestgedrag optreedt. Een stappenplan toont de lezer de weg doorheen een mogelijke procedure.
• Een overzicht van gedragsregels die in een groep of klas kunnen gehanteerd worden.
• Een overzicht van maatregelen die de school kan nemen als de (leden van) de groep of klas de gedragsregels niet opvolgen.

In het zevende onderdeel beschrijft de auteur heel summier de veranderingsplannen van zijn eigen school. Het achtste deeltje bevat een overzicht van bronnen en materialen die hij bij dit protocol aanbeveelt.

Auteur: Cees de Groot
Titel: Pestprotocol
Verkrijgbaar bij: Eduforce
Jaar: 2004
Plaats: Drachten
Uitvoering: map
Prijs: € 23,50

© Lieven Coppens, http://boeketje-onderwijs.skynetblogs.be/

WinSpelling

WinSpelling is een volledig aanpasbaar programma om de leerlingen uit de klas op hun eigen tempo te laten oefenen op spelling. Het draait prima in elke netwerkomgeving. WinSpelling is een open programma dat je naast elke bestaande methode kunt gebruiken: je levert zelf de inhoud aan op maat van jouw school of klas. Die inhoud is niet enkel schriftelijk. Je kunt jouw eigen woordpakketten opnemen en door het programma laten uitspreken. Met de stem van de eigen leerkracht. Dus perfect toepasbaar ook in Vlaan-deren. Het Nederlandse idioom kan geen beletsel zijn. Na het oefenen kan de leerkracht van elke leerling afzonderlijk de resultaten zien. Een snelle maar degelijke foutenanalyse is dus mogelijk. En daarmee hebben we de voornaamste kwaliteiten van het programma opgesomd. Tijd dus om de bespreking iets systematischer aaan te pakken.

Deze bespreking gebeurt het beste aan de hand van de uitgebreide mogelijkheden van het programma. Deze zijn toegankelijk via het hart van WinSpelling, het menu met de instellingen (zie afbeelding hierna).

Zoals je ziet, kun je in dit menu heel wat instellen.

• Je kunt het [Wachtwoord] dat toegang geeft tot de instellingsmogelijkheden - laten we het voor het gemak de leerkrachtenmodule noemen - veranderen.
• Je kunt bij [Hoe vaak goed?] aangeven hoe vaak een woordje van een dictee achtereen goed moet geschreven worden (1 tot en met 3 maal).
• Je kunt via [Herhaling] het programma de fout gemaakte woorden opnieuw laten aanbieden.
• In de rubriek [Weergave] bepaal je of de woorden los worden gedicteerd of in zinsverband.
• Bij [Map voor leerlingenlijsten] geef je de plaats op waar het programma de leerlingenlijsten die je daar kunt maken, moet bewaren.
• Bij [Map voor dictees] geef je de plaats op waar het programma de dictees die je daar kunt maken, moet bewaren. Je kunt er via het aankruisen van [Groepsfilter ingeschakeld] ook aangeven of de leerling enkel de dictees voor zijn leerjaar te zien krijgt of alle dictees.

De leerkrachtoptie bij uitstek is echter de rubriek [Resultaten]. Hier krijgt de leerkracht voor elke leerling afzonderlijke de toegang tot de volgende informatie:

• Welk dictee de leerling gemaakt heeft.
• Hoeveel keer achtereen een woord goed moest gemaakt worden.
• Over hoeveel woorden het ging.
• Of die woorden in zinsverband werden aangeboden of niet.
• Hoe lang de leerling over het dictee gedaan heeft.
• Of de leerling extra hulp heeft gevraagd en hoeveel keer.
• Of de oefenbeurt onderbroken werd of niet.
• Welke woorden fout werden geschreven en hoeveel keer. Hierbij toont het programma ook om welke foute schrijfwijze het ging. Hierdoor is de foutenanalyse per leerling mogelijk.
• De score die de leerling behaalde, uitgedrukt in procenten.

Tijdens het oefenen kan de leerling zichzelf controleren. Door op het groene vinkje naast het invulvak te klikken. Wanneer hij hetzelfde woord tweemaal na elkaar fout schreef, verschijnt de juiste schrijfwijze in een afzonderlijk kadertje. Bij het afsluiten van de oefenbeurt krijgt de leerling feedback over zijn prestaties.

Het programma sluit aan bij de principes van de retentietraining. Lees daarover het meer dan interessante artikel van Anneke Smits dat je via de website van Eduforce kunt binnenhalen.

Niet onbelangrijk om te weten is dat het programma, door zijn open karakter, ook kan gebruikt worden om de spelling van vreemde talen te oefenen. Ik probeerde het zelf uit met Franse woorden en zinnen. Dit lukte zonder problemen. Het programma kan overweg met specifieke karakters zoals é, è, ê en ç.

Een belangrijke tip voor personen die Windows Vista op de computer hebben: voer het programma uit als administrator. Ik heb gemerkt dat je anders geen toegang krijgt tot bepaalde essentiële functies.

Een even belangrijke tip voor de uitgever: waarom op de website bij WinSpelling geen platform maken waarop mensen hun eigen ingetikte woordpakketten en dictees met elkaar kunnen uitwisselen? Het aantal methoden is immers beperkt en het kan enorm tijdsbesparend zijn als niet iedereen op eigen houtje alles moet invoeren.

Een programma dat elke eurocent meer dan waard is!

Ontwikkelaar: JopSoft
Titel: WinSpelling
Verkrijgbaar bij: Eduforce
Jaar: 2009
Plaats: Drachten
Uitvoering: cd-rom
Prijs: € 49,95

© Lieven Coppens, http://boeketje-onderwijs.skynetblogs.be/

De Spellingchecker

De Spellingchecker van Uitgeverij Eduforce doet meer dan de titel belooft. Het is een geïntegreerde spelling- en schrijfgids. Hij laat de leerlingen toe om zelfstandig correct gespelde en opgebouwde werkstukken af te leveren. Geen spelling om de spelling dus, maar correct spellen met een doel. Geen schrijven-in-het-wilde-weg, maar strategisch schrijven. Voor veel leerlingen maakt dit een wereld van verschil. Minimaal op het vlak van de motivatie. Maximaal op het vlak van het schrijfinzicht.

Het stappenplan gaat uit van vier woordsoorten die gebaseerd zijn op de vier hoofdprincipes waarop de Nederlandse spelling is gebaseerd. Elke woordsoort krijgt een eigen kleur en een pictogram. Het zijn:

• Het principe van de fonologie of de hoorwoorden (rood).
• Het principe van de morfologie of de net-als-woorden (geel).
• Het principe van de regels of de regelwoorden (blauw).
• Het principe van de etymologie of de weetwoorden (groen).

In de spellingchecker vindt de leerling voor elk van de woordsoorten een aantal bladzijden met de toe te passen strategieën. Deze zijn gemakkelijk te herkennen aan de gekleurde rand. Het eerste blad van elke woordsoort bevat een overzicht van de mogelijke moeilijkheden.

Via de stappen in het schema leren de kinderen om de woorden te analyseren en te groeperen. Ze moeten zich eerst oriënteren op de spellingmoeilijkheid die in het woord zit. Op basis daarvan bepalen ze dan welk strategie ze moeten toepassen om het woord correct te schrijven.

In het kort komt het hier op neer. De leerling spreekt het woord uit en beluistert het. Hij zoekt de moeilijke stukken in het woord op (of zoekt het woord op of vraagt het als hij de moeilijkheid niet weet). Hierna bepaalt hij tot welke woordsoort het hoort. Hij kijkt dan op het eerste blad van elke woordsoort met welk voorbeeldwoord het overeenkomt. Op de aangegeven bladzijde vindt hij dan de juiste schrijfwijze.

Verderop in de spellingchecker vindt de leerling een aantal denkkaarten (met paarse rand). Deze begeleiden hem in het nadenken over specifieke problemen zoals:

• De open en gesloten lettergreep (gebaseerd op het principe van de klankgroepen).
• Het schrijven van samenstellingen (tussen -n- of niet).
• Het schrijven van g of ch.
• De werkwoordspelling.
• De codekaart.
  Die codekaart is een zeer handig instrument voor leerkracht en leerling. De leerkracht corrigeert immers niet. Hij geeft enkel aan dat de leerling nog eens moet nadenken over wat hij schreef. Deze codes hebben niet alleen te maken op de spelling, maar ook met andere facetten van het schrijven.

Want daar is het om te doen. De spelling te integreren in het stelonderwijs. In de handleiding voor de leerkracht staan de fases van het schrijfproces beschreven:

• Plannen.
• Schrijven.
• Reviseren.

De handleiding biedt een aantal kopieerbladen voor het strategisch schrijven binnen het stelonderwijs:

• Een stappenplan voor het schrijven van een tekst.
• Een ontwerpblad voor het schrijven van een tekst.
• Een schrijfblad voor een verhaaltekst.
• Een schrijfblad voor een informatieve tekst.
• Een schrijfblad voor het definitieve schrijfproduct.
• Een zesde blad verdient extra aandacht: het blad Tips en Tops. De methodiek gaat er van uit dat de kladversie van een tekst door een medeleerling, het schrijfmaatje, gelezen wordt. Op dit blad geeft hij adviezen (tips) en complimenten (tops). Door deze communicatie over en weer brengen de leerlingen elkaars schrijfproducten op een hoger niveau.

Deze spellingchecker en de daarachter liggende methodiek kun je klassikaal gebruiken voor het spelling- en schrijfonderricht. Hij kan echter ook een krachtig maatje zijn voor leerlingen met ernstige schrijf- en spellingproblemen. Een dergelijke gids stelt het toepassen van dispenserende maatregelen op een verantwoorde manier uit.

Deze spellingchecker kun je naast om het even welk leerplan en methode gebruiken. Dit maakt hem tot een sterk remediëringsmaatje Hij is eveneens een ideale aanvulling op taalmethodes waarbij er te weinig nadruk op het spellingonderwijs ligt. En geloof me, die bestaan!

Zeer warm aanbevolen!

Auteur: Nicole Neels, M SEN
Titel: De Spellingchecker
Verkrijgbaar bij: Eduforce
Jaar: 2009
Plaats: Drachten
Uitvoering: boekje met spiraalband, 121 pagina's
Prijs: € 24,95 (let op: kwantumkorting bij meerdere exemplaren)

© Lieven Coppens, http://boeketje-onderwijs.skynetblogs.be/